Ĺťywice naturalne, znajdujÄ ce siÄ w niektĂłrych roĹlinach, zwĹaszcza drzewach iglastych peĹnia funkcje naprawcze zaklejajÄ c zranione miejsca pĂłĹpĹynna substancjÄ , ktĂłra po pewnym czasie twardnieje i zabezpiecza drzewo przed uschniÄciem.
Ĺťywice naturalne sÄ teĹź wykorzystywane przez czĹowieka, w zaleĹźnoĹci od Ĺźywicy, do rĂłznych celĂłw. I tak:
- Sandarak stosowany jest w malarstwie.Werniks sandarakowy w olejku spikowym jest werniksem bardzo wolno schnÄ cym i ma zastosowanie jako skĹadnik spoiwa temperowego i jako werniks koĹcowy w malowidĹach emulsyjnych (nie nadaje siÄ takĹźe do zastosowania w malowidĹach olejnych). Sandarak ma niezwykĹÄ wĹaĹciwoĹÄ: zabezpiecza bowiem miejsce na papierze, w ktĂłrym wytarto pismo przed rozlewaniem siÄ w tym miejscu atramentu przy ponownym pisaniu (w tym celu naleĹźy potrzeÄ owe miejsce pyĹem sandarakowym).
- Damara stosowana do sporzÄ dzania werniksu i fyksatyw do utrwalania rysunkĂłw i malowideĹ akwarelowych i pastelowych oraz impregnowania podobrazi drewnianych Laka uĹźywana w japoĹskiej i chiĹskiej sztuce zdobniczej, czÄsto barwiona i rzeĹşbiona.
- Mirra - wonna Ĺźywica otrzymywana z balsamowca mirry (Commiphora abyssinica). Dawniej sĹuĹźyĹa do balsamowania zwĹok, jako pachnidĹo i kadzidĹo. Obecnie uĹźywana w przemyĹle kosmetycznym. StaroĹźytni Grecy stosowali jÄ do leczenia infekcji jamy ustnej i przy schorzeniach drĂłg oddechowych. WspĂłĹczeĹni naukowcy odkryli jej przydatnoĹÄ przy leczeniu astmy. Zgodnie z EwangeliÄ Mateusza mirra byĹa jednym z darĂłw, ktĂłry Jezus otrzymaĹ od mÄdrcĂłw ze wschodu - w dniu swoich narodzin (wedĹug najbardziej rozpowszechnionej tradycji byĹo ich trzech: Kacper, Melchior i Baltazar).
- Balata ? ekstrahowana z lateksu pewnych roĹlin z rodziny Sapotaceae, zwĹaszcza z drzewa Manilkara bidentata, wystÄpujÄ cego gĹĂłwnie w Brazylii, Gujanie i Indiach Zachodnich, jest produktem o czerwonawej barwie, na ogóŠdostarczanym w postaci blokĂłw o masie do 50 kg, lecz czasami takĹźe w arkuszach o gruboĹci od 3 do 6 mm. Stosowana do produkcji taĹm przenoĹnikowych, pasĂłw transmisyjnych i materiaĹĂłw na te taĹmy i pasy. W mieszaninie z gutaperkÄ jest stosowana rĂłwnieĹź do produkcji kabli podmorskich i piĹek golfowych.
- Gutaperka - stosowana do izolacji kabli elektrycznych, produkcji klejĂłw, w stomatologii ? wypeĹnianie kanaĹĂłw zÄbowych , produkcji piĹek golfowych , wyrobu tĹokĂłw pieczÄtnych z XIX w. i XX
- Haszysz (potocznie hasz) ? substancja otrzymywana ze zlepionej i sprasowanej Ĺźywicy konopii indyjskich bÄ dĹş siewnych (Cannabis sativa sativa i Cannabis sativa indica), bogatej w substancjÄ psychoaktywnÄ THC. Palony jest zazwyczaj z tytoniem w postaci rÄcznie robionych papierosĂłw (jointĂłw) bÄ dĹş ze specjalnych fajek wodnych.
- Bursztyn kopalna Ĺźywica drzew iglastych ceniony w jubilerstwie . W medycynie ludowej dym bursztynowych kadzideĹek zabijaĹ zarazki, a noszone na szyi korale zapobiegajÄ bĂłlom gardĹa i gĹowy oraz wzmacniajÄ tarczycÄ. Ogrzane grudki bursztynu stosowaĹo siÄ do wyciÄ gania z oczu ciaĹ obcych (muszek, pyĹkĂłw), zaĹ utĹuczony proszek zaĹźywano jak tabake, co miaĹo oczyĹciÄ zatoki i pomĂłc w pozbyciu siÄ kataru. WspĂłĹczesna litoterapia stosuje bursztyn jako nalewkÄ w leczeniu chorĂłb tarczycy, gardĹa, przy chrypce i reumatyzmie.
